CI Apoiu Ekipamentu MAPPF
Dili- 24/03/26 Conservasaun Internasionál (CI) Timor Leste apoiu ekipamentu sira hanesan kareta, Motor, Laptop, GPS ba Ministério Agrikultura Pecuaria Pesca no Floresta (MAPPF) liu hosi Secretário Estadu Floresta (SEF) Dirasaun Jeral Floresta hodi fasilita servisu ba jestaun Basias Hidrografika transfronteira entre Indonésia no Timor Leste. Atividade ne'e realiza iha Salaun MAPPF Comoro.
Iha diskursu SEF Fernandino Vieira esplika, ohin loron (rad) tersa ita halo seremonia entre CITL apoiu ekipamentu mai MAPPF liu hosi Secretario Estadu Floresta Diresaun Jeral Floresta. Apoiu ida ne'e importante tanba durante ne'e ita nia funsionario sira ne'ebé iha Nasionál no Munisipio presiza duni ekipamentu atu bele fasilita sira nia servisu ne'ebe mak sira hala'o iha munisipio posto no to iha Suku sira.
SEF hatutan, Ne'e hotu hanesan komprimisiu husi Politika nuno Governo Konstitusionál, oinsa atu haforsa nafatin ita nia instituisaun Estadu nian atu bele sai forte liu tan hodi bele servi ita nia povu no ita nia nasaun. No mós oinsa bele hala'o implementa politika desentralizasaun Administrativu no poder local ne'ebé mak ba iha Munisipio.
"Liu hosi apoiu ekipamentus sira ne'ebe mak mai hosi ita nia parseiru Dezenvolvimentu CITL ida ne'e apoiu tebes servisu ne'ebé mak ita nia funsionário sira hala'o, ne'e hatudu katak dezenvolvimentu ida ne'e presiza tebes ita iha parseria. Parseiru sira ne'ebe mak apoiu MAPPF ba iha dezenvolvimentu sira ne'e importante tebes atu ita dudu ita nia dezenvolvimentu liu-liu tha setór Floresta. Loron hira liu ba ita foin komemora tan loron Mundial Floresta ba dala tolu tha TL ho nia tema "Floresta ho Ekonomia" ne'e signifika katak Floresta laos de 'it atu konserva proteje, maibe oinsa mós atu bele diversifika Floresta hodi bele hatama reseita ba Estadu no mós bele hadia ekonomia familia liu husi produtu madeira. "Katak Governante ne'e
Iha fatin hanesan Diretór CITL Manuel Mendes hatutan, Eventu ida ne'e hanesan parte ida husi komitmentu ne'ebé husi Conservasaun Internasionál (CI) Timor Leste halo iha ita nia rai, iha projeitu lobuk ida mak ita halo atu apoiu Floresta iha Timor Leste. Ida ne'e mak ohin loron ita halo seremonia entrega ekipamentus hirak ne'e hola parte husi Global Envairoment Fasility 7 (GEF7) projeitu ne'e ita dezain kuaze tinan 5 ou 6 ona ba kotuk han tempu ituan, projeitu ne'e hanesan projeitu neʼebé primeira vez halo entre Timor Leste ho Indonésia ba jestaun Hidrografika liu husi transfronteira nian.
Nia akresenta, Projeitu ida ne'e halo iha fronteira entre Timor leste ho Indonésia liu hosi Munisipio Bobonaro no mós Covalima iha mota rua, Indonsia nian bolu ho naran Talau no ita nian mak mota Loes, tanba transfronteira ita hanaran mota Talau Loes, ida ne'e tanba saida mak ita aseita? tanba iha tempu Governu nain rua Timor Leste no Indonésia ita aseita malu hodi tau uluk naran mota Indonésia hafoin ita nian, nune'e iha oeccusse mak mota Tono no Indonésia nian naran Ekat, entaun ita bolu fali naran Ekat Tono, projeitu ne'e iha rua, ida iha Loes ida mak mota masin, maibe Indonésia mós bolu mota masin entaun naran nafatin.
"Ida ne'e primeira vez, ita lori nasaun rau iha tha projeitu ida, projeitu ida ne'e total orsamentu mak 5 millões maibe ita fahe, Indonésia nian 2.1 Milões Timor nian 2.9 millões, implementa
hamutuk ho Diresaun Jeral Floresta, projeitu ida ne'e ita hahu iha Suku 12, tanba ne'e mak ohin CI mai entrega ekipamentus sira kompostu husi Kareta Motor no mos Printer balu atu bele fasilita hodi halo servisu ba implementasaun projeitu ida ne'e." tenik Diretór CI
ekipamentus sira ne'ebé apoiu husi CITL mak hanesan kareta ho marka cabin 4x4 Pickup unidade 1, motor HONDA Verza unidade 8, motor HONDA Beat unidade 2, computer-laptop unidade 10. office printer Unidade 2, Soil Testing Tools Equipament unidade 4, GPS Unidade 4, no Water kit Tester unidade 4, ekipamentus hirak ne'e mós hetan bensaun husi Nai lulik molok entrega ba iha MAPPF. Ekipa DMEA.