Dili, 08 Abríl 2026 – Ministru Agrikultura, Pekuária, Peskas no Floresta (MAPPF) hamutuk ho Ministru Comersiu Indústria (MCI) no Centru Lojistika Nasionál (CLN) simu orientasaun Primeiru Ministru (PM) nian, hahú halo ona antisipa bá estandarizasaun presu foos iha rai laran bainhira presu foos iha nasaun importadór sira sa’e impaktu husi funu iha mediu oiriente.

Ministru Agrikultura, Pekuária, Peskas no Floresta (MAPPF), Eng. Marcos ”MAMETA” da Cruz MAgSt informa katak orientasaun ne’ebé PM Xanana hatún ne’e foka bá asuntu rua maka presu konvustivel no proesu foos sei sa’e iha mundu. Tanba ne’e mak daudaun ne’e Ministériu Petróliu no Rekursu Minerais (MPRM) halo tiha ona dekretu ida hodi regula ona presu konvustivel iha rai laran ne’e duni husi parte MAPPF mós presiza hasai rezulusaun ida hodi regula mós presu foos iha rai laran.

“Ita labele hanoin de’it katak buat hotu di’ak hela. Ita la hatene semana oin ka fulan oin mai mak presu foos iha nasaun inportadór sira karun ona sei afeta bá nasaun sira seluk inklui ita iha Timor, tanba ne’e maka husi parte rua MCI ho CLN presiza haree presu foos ne’e ho didi’ak atu ita bele responde bá merkadu iha futuru”. Dehan Ministru Marcos liuhusi enkontru ne’ebé realiza iha salaun uma adat MAPPF Comoro kuarta ne’e.

Ne’e duni husi parte MAPPF nian. Ministru Marcos MAMETA orienta ona Diretór Jerál Martinho Laurentino Soares atu depois enkontru ne’e remata tenke iha tan inkontru tuir mai hamutuk ho dirijente sira hotu husi nasionál no Munisípál hodi deskuti no divulga informasaun bá malu kona-bá dadúz produsaun hare ne’ebé agrikultór sira prodúz ona.

“Ha’u husu bá parte Agrikultura nian hahú kuinta feira bele halo ona komunikasaun bá malu, konvida ona Diretór servisu Agrikultura Munisípiu sira atu mai inkontru hodi divulga bá malu asuntu daduz produsaun hare hodi nune’e Segunda feira ha’u bele simu ona informa atu nune’e tersa ita bele hasoru malu filafali inklui ho MCI no CLN hodi bele hatene produsaun saida de’it maka agrikultór sira prodús ona ho kunatidade hira”. Tenik Ministru

Iha fatin hanesan Ministru Comersiu Indústria (MCI) Nino Pereira mós haktuir katak impaktu husi funu iha mediu oriente alarga bá nasaun barak, IX Governu Konstitusional mós antisipa ona ho medidas intervaun balun antraves husi MPRM ho dekretu lei ne’ebé iha bele estabeliza ona estandarizasaunm bá presu konsvustivel iha rai latran.

Nune’e impaktu funu iha mediu orienta mós, fó mós bá presu ai-han mundu liu-liu presu bá foos. Tanba ne’e maka MAPPF, MCI ho CLN, realiza enkontru ida ne’e ho dirijente sira hahú halo esforsu hodi dezkute atu halo mós normaliza bá estandarizasaun presu foos iha rai laran hodi nune’e baihira nasaun importadór sira hasa’e presu foos iha mundu, Timor-Leste bele iha ona presu estandár.